Birleşik Krallık kripto düzenlemesi, 2026 yılı itibarıyla küresel kripto ekosisteminde önemli bir dönüm noktası oluşturacak. Brexit sonrasında Avrupa Birliği’nden ayrılan Birleşik Krallık, artık AB’nin MiCA düzenlemesinden bağımsız şekilde hareket ediyor ve kendi finansal sistemine uygun bir kripto çerçevesi inşa ediyor.

Yeni düzenlemeler, kripto işletmeleri için kapsamlı bir lisanslama yapısı getiriyor. Bu yapı, dünyada yaygın olarak kullanılan VASP (Virtual Asset Service Provider – Sanal Varlık Hizmeti Sağlayıcısı) ve CASP (Crypto-Asset Service Provider – Kripto Varlık Hizmeti Sağlayıcısı) modellerine benzer bir yetkilendirme sistemine dayanıyor. Ayrıca RWA (Real-World Assets) tokenizasyonu konusunda hem hukukî hem teknik açıdan önemli yenilikler içeriyor.

Yazımızda; Birleşik Krallık kripto düzenlemesinin temel unsurlarını, yaklaşan lisans sürecini, Web3 girişimlerinin nasıl hazırlanması gerektiğini ve bu çerçevenin MiCA ile karşılaştırmalı olarak nasıl konumlandığını ele alıyoruz.

1. Birleşik Krallık Kripto Düzenlemesinin Temeli: FSMA Kapsamına Alınma

Birleşik Krallık’ın yeni yaklaşımı, tamamen ayrı bir kripto yasası oluşturmak yerine mevcut finansal sistemin merkezinde yer alan FSMA (Financial Services and Markets Act – Finansal Hizmetler ve Piyasalar Yasası) üzerinden ilerliyor.

Nisan 2025’te yayımlanan Financial Services and Markets Act 2000 (Cryptoassets) Order 2025, kripto faaliyetlerini resmî olarak düzenleme kapsamına almayı amaçlıyor.

Bu kapsamda kripto işletmeleri için çok geniş bir yetkilendirme süreci uygulanacak. Bu sürecin merkezinde Birleşik Krallık’ın finansal düzenleyici otoritesi olan FCA (Financial Conduct Authority – Birleşik Krallık Finansal Hizmetler Otoritesi) bulunuyor.

Yetki alınması gereken başlıca faaliyetler:

• Kripto alım-satım platformu işletilmesi
• Kripto varlık saklama hizmeti sunulması
• Kripto varlık işlemlerine aracılık edilmesi
• Stablecoin ihraç edilmesi
• Kripto kredi ve staking türü finansal hizmetler sunulması

Bu yaklaşım, kripto sektörünü geleneksel finans kuruluşlarıyla benzer bir şeffaflık ve güvenlik standardına taşımayı hedefliyor.

2. Birleşik Krallık Kripto Düzenlemesinde “Nitelikli Kripto Varlık” Tanımı

Düzenleme, “nitelikli kripto varlık” kavramını oldukça geniş bir çerçevede ele alıyor. Temel olarak, değiştirilebilir nitelikteki tüm dijital tokenlar bu kapsama dâhil ediliyor.

Bununla birlikte bazı varlık türleri özellikle kapsam dışında bırakılıyor:

• Menkul kıymet niteliği taşıyan tokenlar
• Elektronik para olarak değerlendirilen tokenlar
• Banka kaynaklı dijital para modelleri

Stablecoin’ler, yeni rejimde özel olarak tanımlanan bir kategori oluşturuyor.
Fiat para birimine sabitlenen ve rezervle desteklenen stablecoin’leri ihraç eden kuruluşların:

• rezerv yönetimi,
• şeffaflık,
• geri ödeme hakkı,
• ihtiyati kurallar

konusunda geleneksel elektronik para kuruluşlarına benzer standartlara uyması gerekecek.

3. Birleşik Krallık Kripto Düzenlemesi İçin Zaman Çizelgesi

Birleşik Krallık kripto düzenlemesi hâlen taslak aşamasında olup düzenlemelerin 2026 itibarıyla tamamlanması planlanıyor.

FCA, 2024 ve 2025 boyunca birçok danışma metni yayımlayarak sektörle birlikte teknik detayları şekillendiriyor.

Mevcut süreçte iki önemli geçici kural uygulanmaya devam ediyor:

Finansal tanıtım kuralları (Ekim 2023)

Kripto varlıkların tanıtımı yalnızca FCA tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından yapılabiliyor.
İhlaller cezai sorumluluk doğuruyor.

AML (Kara Para Aklamayı Önleme) kayıt yükümlülüğü (2020)

Kripto borsalarının ve saklama hizmetlerinin AML kapsamında FCA’ya kayıtlı olması zorunlu.
Yeni lisans sistemi yürürlüğe girdiğinde bu kayıt, FCA lisansı içine dâhil edilecek.

4. Birleşik Krallık’ın Düzenleme Yaklaşımı: İnovasyon ve Güvenlik Dengesi

Birleşik Krallık kripto düzenlemesi, risk bazlı bir yaklaşımı benimsiyor. Düzenleyici felsefe, “aynı risk aynı sonucu doğurur” ilkesine dayanıyor. Bu çerçevede:

• şeffaflık,
• operasyonel dayanıklılık,
• siber güvenlik,
• müşteri varlıklarının korunması,
• tüketici hakları

gibi konularda sıkı standartlar uygulanacak.

Bununla birlikte FCA bazı alanlarda başlangıç döneminde belirli esneklikler sağlayarak inovasyonun gelişmesini desteklemeye çalışıyor.
Sektör özellikle Web3 girişimlerinin hızlı gelişim döngüsünün dikkate alındığını belirtiyor.

5. Birleşik Krallık’ta RWA Tokenizasyonu İçin Hukuki Çerçeve

Birleşik Krallık kripto düzenlemesi, RWA tokenizasyonu konusunda net bir yaklaşım sunuyor. Eğer bir token yatırım hakkı, mülkiyet payı veya finansal menfaat sağlıyorsa, bu token menkul kıymet olarak değerlendirilecek.

Bu durumda FSMA kapsamında:

• izahname yükümlülükleri,
• aracı kurum izinleri,
• açıklama ve raporlama standartları

uygulanacak.

Token yatırım niteliği taşımıyorsa ve yalnızca kullanım amaçlı bir erişim sağlıyorsa düzenleme kapsamı dışında kalabilir.

Birleşik Krallık, tokenizasyonun test edilmesi için iki ayrı sandbox uygulaması oluşturmuştur:

• DSS (Digital Securities Sandbox – Dijital Menkul Kıymetler Sandbox’ı)
• FMI (Financial Market Infrastructure Sandbox)

Ayrıca Law Commission, dijital varlıkların bağımsız bir mülkiyet kategorisi olarak tanınmasını önermiş olup bu reformun kabul edilmesi beklenmektedir. Böylece token sahiplerinin hakları çok daha güçlü korunacaktır.

6. Web3 Girişimlerinin Birleşik Krallık Kripto Düzenlemesine Uyum Süreci ve Türkiye’deki Regülasyonlarla Karşılaştırılması

1. Faaliyetlerin kapsamını netleştirme

İş modelinin yeni rejimde lisans gerektirip gerektirmediğinin belirlenmesi önemlidir. Lisanslama, faaliyet alanları Birleşik Krallık gibi çeşitli olmasa da kripto varlık hizmet sağlayıcı ve kripto varlık saklama kuruluşları özelinde Türkiye’de de yürürlüğe girmiştir.

2. AML ve KYC süreçlerinin güçlendirilmesi

FCA denetimi altında en kritik alanlardan biridir. Paralel olarak Türkiye’de MASAK ve SPK AML ve KYC süreçlerini yakından ve titizlikle takip etmektedir.

3. SMCR uyumu için hazırlık yapılması

SMCR (Senior Managers and Certification Regime – Üst Düzey Yöneticiler ve Sertifikasyon Rejimi), yöneticilerin bireysel sorumluluğunu düzenleyen çerçevedir. Kanımızca Türkiye’de de benzer bir düzenleme getirilmelidir. Hali hazırda Bankacılık ve Sigorta mevzuatları için öngörülmüş bu düzenlemeler Türkiye’deki regülasyonların yabancı olmadığı ancak kripto varlık hizmet sağlayıcılar için henüz getirilmemiş düzenlemelerdir.

4. Tüketici koruma mekanizmalarının oluşturulması

Risk uyarıları, şeffaf sözleşmeler ve etkili müşteri destek hizmetleri sağlanmalıdır. 2 Temmuz 2024 tarihinde Sermaye Piyasası Kanunu’nda yapılan değişiklikle nihai kripto kullanıcıları için Türkiye’de de koruyucu bir rejim getirilmiştir.

5. Lisanslama bütçesi ve kurumsal strateji oluşturulması

2026 başvuru dönemine hazırlıklı girmek önemli avantaj sağlar. Benzer şekilde Türkiye’de yapılacak lisans başvuruları gerek sermaye şartı gerekse TÜBİTAK’a ödenmesi gerekli olan paylar ve uyum projeleri için ayrılması gereken bütçeler göz önüne alındığında strateji ve bütçeleme oldukça önemlidir.

Sonuç

Birleşik Krallık kripto düzenlemesi, Web3 girişimleri, yatırımcılar ve tokenizasyon projeleri için yeni bir standart oluşturma potansiyeline sahiptir. Düzenlemeler tamamen yürürlüğe girmeden önce uyum süreçlerini başlatan, yönetişim mekanizmalarını güçlendiren ve operasyonel risklerini doğru yöneten şirketler bu değişimin kazananı olacaktır.

Birleşik Krallık, kripto varlıklar için yalnızca güvenli bir piyasa hedeflemiyor; aynı zamanda inovasyonun sürdürülebilir şekilde büyümesini sağlayacak küresel bir merkez oluşturmayı amaçlıyor.

FSMA için; https://assets.publishing.service.gov.uk/media/5a79a91ded915d07d35b72a2/consolidated_fsma050911.pdf